MEDITATIE
Meditatie is een trend wat midden 20ste eeuw uit het oosten naar het westen is gekomen en zelfs nu nog steeds vaak als iets vaags wordt gezien. Vaak zijn reacties van: “Nee niks voor mij, want ik wordt er alleen maar onrustig van”. En dat snap ik! Uren stil zitten op een kussentje om maar aan niks te denken en je gedachte los te laten….
Uit vele onderzoeken en studies blijkt hoe goed mediatie voor je gezondheid is. En wat voor goede effecten het kan hebben op je brein.
Ik zelf kom uit een gezin waarvan beide ouders yogaleraar zijn (wat zeer uniek was in die tijd waren begonnen in de jaren ’60/’70), Mijn beide ouders zijn zelfs één van de grondleggers van Iyengar yoga in Nederland! We waren toch echte hippies in dat dorp. We aten op een kleedje op de grond en aten zeewier als snack. Wauw, dat is eigenlijk heel bijzonder. Maar ik zal je een klein geheimpje vertellen: Mijn vader mediteert al jaren alleen als die in bed ligt en dat eindigt altijd snurkend.
SLAPEN/ MEDITATIE
Er zit ook maar weinig verschil tussen meditatie en slaap in blijkt. Heel simpel gezegd: is mediteren net als rusten. Mediteren voorkomt/geneest (volgens vele onderzoeken) depressie. Een van de kenmerken van mensen met depressie is het piekeren en de rond spinnende gedachten in het hoofd. In feite leven mensen met depressie constant in het verleden of in de toekomst. Ze piekeren over wat er gebeurd is of wat er komen gaat.
Maar is meditatie dan op korte termijn een oplossing voor zorgen die je dan hebt? Dat denk ik niet!
WAT IS MEDITATIE EIGENLIJK
Er zijn vele vormen van meditatie en uit verschillende hoeken wordt er verschillende namen gegeven aan meditatie. Meditatieoefeningen worden ook steeds meer gebruikt als toevoeging aan psychotherapie. Meditatieoefeningen komen in vele religies voor.[1] In het westen zijn de christelijke, hindoeïstische en boeddhistische varianten het bekendst. Het begrip meditatie heeft echter meerdere betekenissen in deze tradities, die deels overlappen, en deels verschillen.
Vanuit het standpunt van de neurowetenschap kan meditatie worden beschouwd als een serie oefeningen waardoor iemand controle krijgt over zijn eigen hersenprocessen. Deze oude religie maakt gebruik van meditatie met als doel om spirituele en geestelijke verlichting te vinden. Er zijn geschriften gevonden van ruim 5000 jaar oud waarin al wordt geschreven over mediteren. Om tot verlichting te komen gebruiken boeddhisten 4 elementen:
- concentratie
- rust
- inzicht
- mindfulness (oftewel, aandacht).
Je zou misschien niet meteen kunnen bedenken hoe meditatie en het Christendom met elkaar in verbinding staan. Toch kent ook het Christendom een vorm van meditatie. Bidden kun je zien als een manier om, zoals de Boeddhisten zeggen ‘je verlangens uit te blazen’.
BURN-OUT ZELFS DEPRESIEF
Meditatie zal geen eeuwig durend geluk garanderen, zelfs niet voor de ware fans die 2 tot 3 uur per dag mediteren. Integendeel: de meeste mindfulness professionals, mediteren zich suf, maar raakten daardoor dusdanig gestrest en uit balans dat zij uiteindelijk burn-out en depressie kregen.
Uit een groot, Amerikaans onderzoek onder een grote groep Boeddhistische nonnen in Tibetaanse kloosters is ook gebleken dat maar liefst 75% van hen klinisch depressief was. Voor veel mensen is meditatie een vlucht uit de werkelijkheid, zonder dat zij hun issues aanpakken. Ze voelen zich ongelukkig, maar ondernemen geen actie om hun nare situatie te veranderen.
Dit lijkt me zo dat dit wellicht ervaren nonnen zijn. (Al waren het vroeger alleen monniken die in een klooster tot opleiding inkeer kwamen). 99% van alle menselijke gedachten (dus ook jouw gedachten) gaan over het verleden en over de toekomst. Slechts een klein percentage gaat over het nu. Gedachten over het verleden en de toekomst zijn vaak vervuld van spijt, boosheid, verdriet en angst. Niet zo vreemd dat je je vaak gestrest, boos, bang of boos voelt. Het observeren van je negatieve en emotionele gedachten helpt je om er nuchter na te kijken, zonder erin mee te gaan en dus zonder al deze gedachten te geloven. Het positieve effect is dat je niet langer helemaal overweldigd wordt door je gedachten. Je hebt afstand, je observeert wat er in je hoofd plaatsvindt, en je ziet dat er veel gedachten met spijt, boosheid, verdriet en angst voorbij komen.
LEUKE DINGEN DOEN
Stil op een kussen zitten en naar je ademhaling luisteren lijkt volkomen onschuldig en rustgevend, maar veroorzaakt vaak dus juist het tegenovergestelde en stimuleert de aanmaak van het stress-hormoon cortisol. Want wat doe je normaal als je gestrest bent? Dan zoek je afleiding: je leest een spannend boek, je kijkt een grappige film, je gaat lekker borrelen met je vrienden, je maakt een mooie strandwandeling. En daar knap je altijd van op, hoe kortstondig ook. Dat komt omdat je hersenen (die in rondjes piekeren) met deze bezigheden bewust afleid worden. Als je leuke dingen doet, hebben je hersenen geen ruimte om te zeuren over je vervelende baan of je te hoge hypotheek, en kom je ontspannen terug van het strand, uit de bios of uit de kroeg. Ga je daarentegen mediteren om tot rust te komen, dan is het risico groot dat je gedachten je een uur lang volledig overspoelen omdat je totaal geen afleiding toelaat.
TRAINING
Meditatie is een natuurlijke manier om je geest te leren kennen en te trainen. Het trainen van de gedachten is absoluut niet eenvoudig. Het vergt veel oefening. Zie je geest of gedachten als een soort gereedschap. Mediteren is een techniek om dit gereedschap te leren gebruiken. De eerste stap is om het goed te leren gebruiken, is door het te observeren. Hoe werkt het? Wat kan ik er mee? Daarna kan je het zo effectief mogelijk gebruiken.
Meditatie is geen oplossing voor een stressvolle dag. Meditatie ervaring kan bijdragen hier beter mee om te gaan. Leren geduld hebben voor bepaalde poses en dat je die niet kunt forceren, maar dat deze naar jou toe komen met de tijd is voor mij een belangrijke les die ik door vertaal naar de dingen die ik dagelijks mee maak. En acceptatie is weer een andere les, want hoe graag je iets ook wilt is het soms ook niet voor jou weggelegd. En dit is allemaal okay. Het is een lange reis, maar zo is het leven ook. Meer controle, zodat je je minder laat leiden door emoties.
MINDFULNESS
Zelf ben ik meer van mindfulness. Dat is alomvattend voor het dagelijkse leven. Leven in het moment. Mindfulness in deze tijd is een hele mooie manier om meer balans te vinden in de dagelijkse stress. Ik ervaar mindfulness als het meer accepteren wat er hier en nu is. Dus alle automatische gedachtestromen te accepteren en leer je hoe je je aandacht meer in het hier en nu kunt houden. En dat kan dus ook in het dagelijkse leven als tijdens je een afwas doet, het bewust er voor je kinderen zijn als ze even je aandacht vragen. Alles in volle aanwezigheid en bewustzijn doen, voelen en ervaren. Het herkennen van je eigen automatische piloot, herkennen van stress signalen, omgaan met ongemak, accepteren en loslaten, balans in je leven creëren, meer vanuit compassie leven. Je probeert problemen niet op te lossen, maar je houding ten opzichte van deze problemen te veranderen. Wat meer ontspanning creëren eigenlijk.
Ik zou zeker als je meer wil verdieping en ervaring wil opdoen, niet beginnen met meteen uren gaan mediteren en te streng zijn of naar een klooster gaan om je problemen en stress op te lossen die je ervaart, maar neem gewoon een workshop mindfulness en/of wekelijkse yogales met afsluiting een begeleide meditatie bijvoorbeeld.
Groetjes Alexandra
Bronnen:
https://www.stresspro.nl/wat-is-meditatie/
https://growingmindfulness.nl/pas-op-voor-de-5-gevaren-van-meditatie/
